M
Məmmədquluzadə Münəvvər Cəlil qızı
Məmmədquluzadə Münəvvər Cəlil qızı (1897-1965) - C.Məmmədquluzadənin Həlimə xanımla nikahından olan qızı. Bir yaşına çatmamış anası vəfat etmiş, onu babası Məmmədqulu kişi və nənəsi Sara xanım böyütmüşlər. 1905 ildə atası onu Tiflisə apararaq təhsili ilə məşğul olmuşdur. Burada M. qız gimnaziyasını bitirmişdir. 1918 ildə Həmidə xanım onu özünün razılığı ilə Tiflisdə İran konsulluğunda işləyən zabit İdris xana ərə vermişdi. Bundan narazı qalan Mirzə Cəlil hətta qızının toyunda da iştirak etməmişdi.
Az sonra ərindən ayrılan Münəvvər xanım atasının ailəsinə qayıtmış və Məmmədquluzadələrin Cənubi Azərb,-a səfəri zamanı onlarla birlikdə Təbrizə köçmüşdü. 1921 ildə o da Bakıya qayıtmışdır. Burada tibb məktəbini bitirən Münəvvər xanım tezliklə Həmidə xanımın birincİ nikahdan olan oğlu Müzəffər Davatdarovla ailə qurmuş və Kürdəmirə köçmüşdür. Mirzə Cəlil onlarla müntəzəm məktublaşır, xahişlərinə həvəslə əməl edir, Münəvvər xanımın tibb bacısı işlədiyi dövrdə ona gərək olan tibbi ləvazimatı alıb göndərirdi.
Bu nikahdan da övladı olmayan M., atası vəfat etdikdən sonra ərindən ayrılaraq Naxçıvana qayıtmış, vaxtilə atasının müəllimlik etdiyi Nehrəm kəndində məskən salaraq səhiyyə sahəsində çalışmış, müəllimlik etmişdir. 1964 ildə Bakıya köçmüşdür. 1965 ildə, xəstəykən ədəbiyyatşünas-alim Ə.Mirəhmədova atası haqqında xatirələrini danışmağa başlamış, lakin tezliklə vəfat etdiyindən xatirə-lər yarımçıq qalmışdır. Münəvvər xanımın dedikləri 1966 il martın 19-da "Bakı" qəzetində "O mənə bəm atalıq, həm də analıq elədi" adı altında dərc olunmuşdur.